غئيبي ايمداد

ع. آيرملو (وفا)

 

مرحوم كربلايي ايسماعيل بيزيم اوشاقلارين بؤيوك باباسي ايدي. او رحمتليك تانريدان يوزه ياخين عؤمور آليب و قاجار سيلسيله سي نين آخيرلاري يعني مملكتين لاپ اوپيتلاشيق زامانلاريني گؤرموشدو.

من و حيات يولداشيم كؤرپه ليكدن بير ـ بيريميزه علاقمند اولوب و بو علاقه ائولنمگه مونجر اولدوغو اوچون او رحمتليگين منه باشقا بير جوره علاقه سي وار ايدي.

بير گون اوندان » قالا بگي « (قلعه بيگي) باره سينده سوروشدوم، جاواب وئردي:

خوي، ايرانين دؤوره سينده قالاسي اولان شهرلريندن ايدي و قالانين او بيري طرفي درين دره (خندق) ايدي. جنگ و قورخولوق اولان زامانلار او دره يه سو باغلايارديلار. دره نين سو ايله دولماسي نئچه گونلر چكردي. قالانين دؤرد طرفدن قاپيسي واريدي. دره سو ايله دولدوغو زامان قالانين قاپيلاريني باغلايارديلار و دوشمن شهرين ايچينه ال تاپا بيلمزدي. بو ايشلره نيظارت ائدن بؤيوك باشلارا قالا بگي دئيرديلر و او زامانلار بو ايش اؤزونه بير منصب و مقام ايدي و بيزيم خانواده ده اونلاردان بيريسي ايدي.

بو سؤزلردن سونرا او مرحوم بو باره ده منه بير جاليب، ديرلي و عيبرت آلمالي خاطيره سؤيله دي و من اونو بو يازي نين اوخويانلارينا هديه وئريرم و آما او خاطيره:

ائرمنيلرله موسلمانلارين دعواسيندا، ائرمنيلر خوي شهرينه حمله ائيله ميشديرلر و خويلولار قالانين درياچه سيني سويا دولدوروب، قاپيلاري باغلاييب شهر ايچينده راحاتجاسينا ياشاييرديلار و هردن بير نئچه نفر الي سيلاحلي شهردن چيخيب و ائرمنيلرله آتيشيب و اونلارا قره ـ قورخو گليب يئنه شهره قاييديرديلار. آما ائرمنيلر چوخ چاليشيرديلار كي بير نؤوعيله شهره ال تاپالار و خوصوصاً خويون گون چيخان طرفينده بير توپلاري واريدي كه او توپ خويون آمانين كسميشدي و اگر او توپون گولله لريندن بيري قالانين قاپي سيني خاراب ائيله سيدي، خويون ايشي چوخ چتين اولاجاق ايدي. بير گون بير نفر خبر گتيردي كي خويون سربازخاناسيندا بير عراده كؤهنه و خاراب اولموش توپ تاپيليب. جماعت گئديب، او توپو گتيريب و قالانين ديواري نين اوستونه چيخارتديلار. آما گولله سي تاپيلمادي. آنجاق نه زحمتيله كؤهنه پارچا، آچيق باريت و باشقا بير زادلاريله بير توپ گولله سي جورله ديك و آرزي ائيله ييرديك كي نه جور اولماليدي او توپ بو گولله ني شيلليك ائيله سين تا ائرمنيلر بيلسينلر كي بيزيم ده توپوموز وار و چوخ توز ـ تورپاق ائيله مه سينلر.

آنجاق آللاهين درگاهينا حاجت نامازي قيليب، نذر ـ نياز چيخيب، سالام و صلوات ايله توپو آتشله ديلر. خوشبختليكله توپ عمل ائيله ييب، وحشتلي بير سس و آغير دومانيله برابر گولـلـه‌ني شيلليك ائيله دي. بو شيلليكدن سونرا ائرمنيلرين توپونون سسي گلمه دي و بيز بئله دوشوندوك قورخوب و پَسه ـ پوسه لريني ييغيشديريبلار. آما بير زاماندان سونرا خبر گتيرديلر كي بيزيم توپون گولله سي ائرمنيلر توپونون لوله سي نين دوز آغزيندان دَييب و لوله ني جيراندان سونرا توپودا ايشدن ساليب و بير نفر ده تلفات آليب. هامي سئوينديك،  هامي آللاهين درگاهيندا سجده يه دوشوب، شوكر ائيله ديك. آما هاميميزدا يونا يقين ائيله ديك بو فقي خاليقين ايشيدي و اونون ايسته ديگي و غئيبي ايمدادي ايدي، يوخسا نيشانه سيز گولله ـ او دا الده قئييرمه گولله ـ نه جور اولابيلر دوز هدفه دييب و دوشمني مأيوس ائيله سين؟