عيد چيست؟

جليل لباسدوخت

 

قال عيسي بن مريم اللهم ربنا انزل علينا مائده من السماء تكون لنا عيداً لاولنا و آخرنا و آيه منك و ارزقنا و انت خير الرّازقين.

قال ا... اني منزلها عليكم فمن يكفر بعد منكم فاني اعذبه عذابا لا اعذبه احدا من العالمين.

عيسي بن مريم (بدرگاه الهي) عرضه داشت: خداوندا! مائده اي از آسمان بر مانازل فرما تا عيدي براي اولين و آخرين ما و نشانه اي از جانب تو باشد و به ما روزي عنايت كن كه بهترين روزي دهندگاني.

خداوند فرمود: من آن را بر شما نازل مي نمايم ولي هر كس از شما از آن پس، كفر ورزد او را چنان كيفري دهم كه كسي از جهانيان را چنان كيفر نداده باشم.(مائده / 115 ـ 114)

مائده: به معني خوان و نيز غذائي كه بر آن نهاده مي شود و مائده آسماني ياد شده در آيه كريمه، به نقل عمار ياسر از رسولخدا(ص)، نان و گوشت بوده است.

عيداً لاولنا و آخرنا: عيد از ماده عود گرفته شده كه به معني بازگشت است و به گفته راغب به معني بازگشت به حالت و وضعيت مطلوب گذشته است، و به روزهاي سرور و شادماني عيد گفته مي شود. و از آنجا كه اين تقاضاي حواريون از حضرت عيسي(ع) پس از سي روز روزه و به منظور ايمان و اطمينان بيشتري بوده كه خود گامي فراتر بسوي خداباوري و بازگشت بسوي فطرت توحيدي انسان است، از اين رو از روز نزول چنان مائده اي آسماني به روز عيد ياد نموده است، و روشن است كه چنين آيه و نشانه اي مي توانست در اعتقاد تمام پيروان و امت حضرت عيسي عليه السلام نقش داشته باشد و از اين جهت فرمود: »عيدا لاولنا و آخرنا« اين عيد عمومي و براي تمام پيروان موجود و آينده من باقي بماند.

اعياد بزرگ اسلامي: در اسلام روزهائي به نام عيد اعلام گرديده كه عبارت از روز فطر و قربان و روز غدير است، چرا كه در هر يك از آنها بازگشت انسان بگونه اي به فطرت توحيدي و به خويشتن خويش است.

و در جائي كه حضرت عيسي روز نزول آن نعمت و مائده آسماني را عيد بخواند، روز غدير كه روز ابلاغ و عرضة ولايت، بعنوان برترين و بزرگترين نعمت الهي است بهمان نسبت از شايستگي بيشتري براي يافتن عنوان عيد برخوردار خواهد بود. و جالب اين است كه آن روز يعني روز اعلام ولايت با روز نوروز مقارن بوده و از اين جهت حضرت صادق عليه السلام در اين رابطه مي فرمايد:

»نوروز، روزي است كه پيامبر(ص) از مردم براي اميرمؤمنان علي عليه السلام پيمان ولايت گرفت.«(1).

 بنابراين، اگر عيد به معني بازگشت انسان به حالات مطلوب گذشته و به سرشت پاك توحيدي است، عيد نوروز براي ملت وفادار و فداكار ما كه پيمان و رابطه اي ناگسستني و استوار با ولايت داشته، و نوروز برايش تداعي خاطر چنان عيد عظيمي است، داراي معني و مفهوم ويژه اي است چرا كه تنها از طريق ولايت مي توان به عظمت و شكوه مسلمانان صدر اسلام و به اسلام راستين بازگشت، و نيز يادآور نخستين بهار آزادي در حيات ملت انقلابي ما است كه نقطه آغازيني براي رجوع به اسلام واقعي و درك و عمل به احكام و ارزشهاي انسان ساز اسلام بود.

فمن يكفر بعد: عمار ياسر در روايتي از رسولخدا(ص) چنين نقل مي نمايد كه: پيروان حضرت عيسي(ع) از وي غذايي خواستند كه هر چند از آن بخورند تمام نشود.به آنها گفته شد: »آن مائده آسماني تاهنگامي براي شما باقي‌خواهدماندكه به آن خيانت نورزيده وپنهان ننمائيدوياازآن چيزي برنداريد«.(2).

اگر چنين نمائيد به شما كيفري داده شود كه به احدي داده نشده باشد.

ولي يك روز بر نزول آن نگذشته بود كه اين هر سه تخلف را مرتكب شدند. بدون شك هر نعمتي كه از سوي خداوند مي‌رسد بهر نسبتي كه بزرگ و عظيم باشد، كفران آن نيز مستوجب كيفري عظيم خواهد بود.چنانچه خداوند در مورد آن مائده آسماني به كيفر بزرگ آن اشاره مي نمايد.

امروز اين انقلاب نيز بواسطه پيوند عميقش با اسلام بزرگترين نعمت و موهبتي است كه خداوند آن را نه تنها بر ملت مسلمان ايران بلكه بر تمام مستضعفاني كه در گذشته و كنار جهان آن را يگانه راه رهايي از زير سلطه ستمگران عالم مي دانند، ارزاني داشته وقهراً شكر و سپاسي به عظمت اين انقلاب مي طلبد و اين شكر و سپاس جز عمل به وظايف و مسئوليتهائي كه انقلاب به عهده هر كس مي گذارد نيست و به همين نسبت خيانت به آن از كيفر دنيوي و اخروي عظيمي برخوردار خواهد بود.

در پايان چنانچه حضرت امام صادق عليه السلام مي فرمايد:

»نوروز، روزي است كه قائم ما(عج ا...) در آن روز ظهور خواهد فرمود، و هيچ نوروزي نيست كه ما در آن توقع و اميد فرج را نداشته باشيم.«(3).

اميد است كه بزودي با ظهور آن حضرت آل عيد حقيقي در ميان ما تحقق و عينيت يافته و خداوند، با طول عمر نائب بر حقش، تا ظهور آن حضرت و در كنار ايشان، بر همه مستضعفان جهان منت گذارد.

منابع:

1ـ بحار، جلد 56، ص119   2ـ تفسير نورالثقلين، جلد11، ص691   3ـ بحار، جلد 56، ص 119