دوهفته نامه دارالصفا

مروري بر حيات پربار

حضرت آيت الله مشكيني(قدس سره)

در نيمه رجب و سالروز رحلت زينب كبري(س) آيت الله علي اكبر فيض، مشهور به مشكيني  ـ يار صديق امام خميني(ره) و از علماي برجسته و پيشرو سال هاي مبارزات انقلاب اسلامي ـ پس از 86 سال در بيمارستان بقيةالله تهران دار فاني را وداع گفت.

تولد و دوران كودكي

آيت الله علي اكبر فيض، معروف به مشكيني در سال 1300 هجري شمسي در روستايي از توابع بلوك مشكين و در ميان خانواده اي متدين و اهل علم، چشم به جهان گشود. پدرش از اهل علم بود و در كسوت روحانيت به تحصيل علم و رتق و فتق امور مردم مي‌پرداخت.

دوران تحصيل

 آيت الله مشكيني هنگامي كه همراه با پدر در نجف اشرف مقيم بود، به مكتب خانه رفت و سپس همراه پدر به وطن بازگشت و مقداري از مقدمات علوم ديني را نزد او فرا گرفت. با رحلت پدر، و به سفارش او، براي تحصيل علوم ديني به شهرستان اردبيل سفر كرد و مقداري از صرف و نحو را در آنجا فرا گرفت. سپس در معيّت عالم بزرگواري كه از زخميان حادثه مسجد گوهرشاد مشهد در زمان رضاخان بود، به شهر قم آمد و در آن ديار عالم خيز به تحصيل علوم ديني پرداخت.

 آيت الله مشكيني دروس دوره سطح را در قم به خوبي به پايان برد و در درس خارج فقه و اصول استادان مشهور دورة خود حاضر شد. او نزديك به هفت ماه نيز در نجف اشرف حضور داشت و در درس‌هاي خارج استادان آن ديار، بويژه امام خميني (ره) ، شركت مي نمود اما به دليل هواي گرم نجف و ضعف مزاجي مجبور به بازگشت به ايران شد.

 فعاليت هاي علمي و فرهنگي

 آيت الله مشكيني كتب دوره مقدمات و سطح را بارها تدريس كرده و سال ها به تدريس خارج فقه و اصول اشتغال داشته است. همچنين درس تفسير او از دروس مشهور حوزه علميه قم بوده است. از فعــاليـت هاي مهـم وي در ايـن عــرصــه،

تأسيس مؤسسه الهادي است كه به چاپ كتب مفيد و اسلامي براي سطوح گوناگون جامعه مي پردازد و مردم را با حقايق و معارف اسلامي آشنا مي سازد. معظم له خود نيز كتاب هاي فراواني در زمينه هاي گوناگون علوم اسلامي تأليف و منتشر ساخته است.

برخي از آنها به شرح زير است:

1ـ اصطلاح الاصول 2ـ مصطلحات الفقه 3ـ الفقه الماثور (دوره فقه به طرزي نوين) 4ـ دروس في الاخلاق (يك دوره اخلاق عربي) 5ـ ازدواج در اسلام 6ـ المنافع العامه (شرح كتاب احيا الموات شرايع) 7ـ مفتاح الجنان (كتاب دعا تكميل مصباح المنير) 8ـ المواعظ العدديه 9ـ واجب و حرام احكام الزامي (دوره فقه) 10ـ قصار الجمل (احاديث كوتاه تحت عناوين لغوي دو جلد) 11ـ ترجمه قرآن كريم به زبان فارسي 12ـ الهدي الي موضوعات نهج البلاغه 13ـ المبسوط (تفسير سوره آل عمران) 14ـ واجبات و محرمات (استقصاء آنچه در شرع واجب و حرام اعتقادي و عملي است) 15ـ تفسير سوره (ص) 16ـ بحث تكامل از نظر قرآن 17ـ مسلكنا في العقائد و الاخلاق و العمل 18ـ زمين و آنچه در آن است 19ـ تقليد چيست؟ 20ـ رساله خمس 21ـ حاشيه توضيــحي  بر كتـاب مضاربه، عروةالوثقي  22ـ نهج البلاغه موضوعي 23ـ تحريرالمواعظ 24ـ تحريرالمعالم 25ـ الرسائل الجديده و . . .

 فعاليت هاي سياسي

 آيت الله مشكيني از نخستين افرادي بود كه به نهضت امام خميني(ره) پيوست. او در جلسات مخفي مبارزان شركت مي كرد از اين رو حدود چهار ماه در تهران متواري شده بود و سپس ايران را به مقصد عراق ترك كرد. با بازگشت به قم در همان روز اول دستگير شد و ساواك از او خواسته بود تا 48 ساعت بعد از قم خارج شود. از اين رو به مشهد رفت و 15 ماه در آنجا مشغول تدريس شد و بار ديگر به حوزه علميه قم آمدو مبارزات را پي گرفت؛ اما پس از مدتي به همراه 27 نفر از استادان و فضلاي حوزه تبعيد شد. از اين رو به زادگاه خود رفت ولي پس از سه ماه ساواك او را دستگير و به ماهان كرمان و گلپايگان تبعيد كرد. او پس از دو سال نيز به كاشمر تبعيد شد. او در طول دوره تبعيد نيز دست از مبارزه برنمي داشت؛ اين گونه بود كه ساواك او را به مكان ديگري منتقل مي كرد.

او از اعضاي جامعه مدرسين حوزه علميه قم بود و زير بسياري از اعلاميه هاي آن را امضاء كرده است.

با پيروزي انقلاب اسلامي ايران، آيت الله مشكيني در مسئوليت هاي گوناگوني به ايفاي نقش پرداخت كه برخي از آنها به شرح زير است: